homepage_0

Transportbeveiliging

Voor de scenario’s is gekozen voor een concrete situatie, maar deze scenario’s zouden in uw organisatie mogelijk voor kunnen komen in een ander kader. Onderstaande vragen helpen om een indruk te geven of het beschreven scenario relevant is in uw organisatie.

Vragen voor uw organisatie:

  • Is de situatie herkenbaar?
  • Is het reëel dat deze situatie in uw organisatie kan voorkomen, mogelijk binnen een ander kader?
  • Wat zijn de kwetsbaarheden in deze situatie?
  • Wat zijn de mogelijke gevolgen van deze situatie?
  • Welke maatregelen kunnen worden genomen om het scenario te voorkomen?
  1. 1

    Onbeheerd maakt onbemind

    Om een test uit te voeren heeft een medewerker met spoed controlemateriaal (biosafety level (BSL) 3) nodig van een ander laboratorium binnen dezelfde organisatie. In verband met de vakantieperiode lukt het niet om onderling afstemming te bereiken over het ophalen en wegbrengen van dit materiaal. Het betreffende controlemateriaal wordt dubbel verpakt, maar per ongeluk onbeheerd achtergelaten in een koelcel buiten het ontvangende BSL 3 laboratorium. De afspraak was dat de collega het materiaal de volgende ochtend in het ontvangende BSL 3 laboratorium zou vinden en direct met het onderzoek door zou kunnen gaan.

    Transport_Scenario_1_CMS

    De medewerker die het materiaal vervoert zorgt voor een veilige verpakking. Dit materiaal moet bij het juiste inperkingsniveau opgeslagen worden, maar wordt per abuis onbeheerd achter gelaten in een koelcel. Indien derden dit materiaal niet goed behandelen kunnen safety- en securityrisico’s optreden. Mogelijk is de medewerker die het materiaal achter liet zich niet bewust van deze risico’s.

    Andere relevante pijlers: bewustwording, fysieke beveiliging, organisatie, controle van materiaal

    • Door het materiaal onbeheerd achter te laten kunnen safetyrisico’s ontstaan indien het materiaal vrijkomt.
    • Door het materiaal onbeheerd achter te laten, kan het bij de verkeerde personen terechtkomen waardoor securityrisico’s ontstaan.
    • Het materiaal is niet opgeslagen in het juiste inperkingsniveau: dit kan leiden tot ongewenste en zelfs gevaarlijke safety- en securitysituaties.
    • Indien de medewerkers zich niet bewust zijn van deze risico’s, kan de situatie zich herhalen.
    • De ontvangende partij vindt het pakketje niet, waardoor het pakketje langere tijd buiten inperking en onbeheerd blijft.

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?
  2. 2

    Zwe(r)vend pakje

    Een pakketje met hoogrisico materiaal is naar uw organisatie gestuurd. De beoogde ontvanger vindt het echter erg lang duren en doet navraag bij de afzender. Deze geeft aan al enkele dagen geleden een ontvangstbevestiging te hebben ontvangen van een medewerker van uw instituut. De beoogde ontvanger doet intern navraag en na wat zoeken wordt het pakket gevonden op een andere afdeling.

    Transport_Scenario_2_CMS

    In dit scenario komt het hiaat tussen zender en ontvanger naar voren: beiden hebben het pakket fysiek niet in handen en pas na enkele dagen komt aan het licht dat het pakket (nog) niet bij de ontvanger is aangekomen. Door niet-sluitende (interne) procedures, en onduidelijkheid over verantwoordelijkheden met betrekking tot transport van hoogrisico materiaal, heeft het pakketje enkele dagen gezworven binnen de organisatie. Nauwe communicatie en afstemming tussen zender en ontvanger is belangrijk.

    Andere relevante pijlers: bewustwording, organisatie, controle van materiaal

    • Zonder sluitende procedures en afspraken over transport binnen de organisatie, kan het gebeuren dat binnengekomen hoogrisico materiaal niet op de juiste manier in ontvangst genomen wordt en kan gaan zwerven.
    • Opslag in een verkeerd inperkingsniveau kan biosafetyrisico’s voor medewerkers, de organisatie en de omgeving opleveren indien het materiaal vrijkomt
    • Securityrisico’s ontstaan voor medewerkers, de organisatie en de omgeving indien het pakketje ontvreemd wordt.
    • Een onbeheerd pakketje kan gemakkelijk(er) ontvreemd worden zonder dat de dader opgespoord kan worden.

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?
  3. 3

    Transporthiaat

    Uw organisatie heeft hoogrisico materiaal naar verschillende laboratoria verstuurd voor een vergelijkende studie. Er is hiervoor gebruik gemaakt van een gekwalificeerde koeriersdienst. Na enkele dagen blijkt dat één van de pakketjes niet is aangekomen en dat een aantal pakketjes zijn verwisseld.

    Transport_Scenario_3_CMS

    In dit scenario komt het hiaat tussen zender en ontvanger naar voren: beiden hebben het pakket fysiek niet in handen en pas na enkele dagen komt de verwisseling aan het licht. In dit scenario is de locatie van één van de pakketten onduidelijk, wat zorgelijk is aangezien het om hoogrisico materiaal gaat. Daarnaast brengt de verwisseling van enkele pakketten mogelijk risico’s met zich mee voor de ontvangende laboratoria. Zowel zender als ontvanger zijn verantwoordelijk voor het controleren en monitoren van de pakketten, het is belangrijk dat hierover afstemming is zo dat er snel en adequaat gereageerd kan worden indien pakketten niet binnen de verwachte tijd binnen komen.

    Andere relevante pijler: bewustwording

    • Wanneer hoogrisico materiaal verkeerd terecht komt, onbeheerd raakt, of zelfs helemaal uit het oog verloren wordt, kan dit zowel safety- als securityrisico's opleveren.
    • Het verliezen van hoogrisico materiaal kan reputatieschade opleveren voor de organisatie.

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?
  4. 4

    Exportcontrole Q-organismen

    Binnen uw organisatie wordt onderzoek gedaan met plantpathogene quarantaine-organismen en er zijn collecties van geïsoleerde cultures plantpathogenen aangelegd die op verzoek worden uitgegeven aan derden. Onder andere betreft dit plantpathogenen die in EU-regelgeving aangemerkt zijn als dual-use materialen die vergunningplichtig zijn. Een onderzoeker uit een niet EU-lidstaat doet een verzoek tot uitgifte uit uw collectie van meerdere cultures van de organismen genoemd in de EU- dual-use verordening 428/2009. Het gevraagde materiaal wordt verzonden naar de aanvrager, maar het pakket wordt door de douane onderschept omdat het materiaal niet voorzien is van de vereiste exportvergunning.

    Transport_Scenario_4_CMS

    In dit scenario wordt aan het verzoek tot uitgifte voldaan zonder dat de medewerker zich realiseert dat het materialen betreft waarvoor een exportvergunning vereist is die vóór verzending moet worden aangevraagd. Het ministerie van Buitenlandse Zaken beoordeelt of het verzenden naar landen buiten de EU geen risico’s oplevert. Indien de vergunning niet verleend wordt, kan het verzenden safety en security-risico’s met zich meebrengen voor zowel de verzendende als de ontvangende partij. Door juiste procedures en verantwoordelijkheden binnen de organisatie te beleggen, kan dit soort situaties voorkomen worden. Lees meer over quarantaine-organismen.

    Andere relevante pijlers: bewustwording, organisatie, kennis- en informatiebeveiliging, personeelsscreening

    • Het overtreden van de dual-use verordening kan juridische gevolgen hebben voor zowel de verzendende als de ontvangende partij.
    • Fouten kunnen veiligheidsrisico’s en imagoschade voor de organisatie en voor Nederland opleveren.
    • De eindverantwoordelijke manager van een organisatie is verantwoordelijk voor de overtreding en kan beboet worden.

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?
  5. 5

    Strategische goederen

    Binnen uw organisatie wordt onderzoek gedaan naar een specifiek gen van Bacillus anthracis. Een onderzoeksinstelling in Zwitserland heeft aangeboden bij het onderzoek te helpen, maar daarvoor hebben ze het genomisch materiaal van deze specifieke bacteriestam nodig. Een medewerker uit uw organisatie verstuurt het DNA van deze stam naar de betreffende onderzoeksinstelling, zonder de mogelijke regelgeving die hiervoor zou kunnen gelden te raadplegen.

    Transport_Scenario_5_CMS

    egelgeving met betrekking tot export van hoogrisico materiaal is onder andere vastgelegd in de Europese dual-use verordening (EG) nr. 428/2009 en nationaal in Wet vervoer gevaarlijke stoffen (WVGS). In principe is voor het exporteren van dual-use goederen naar andere EU-landen geen vergunning nodig. Zwitserland valt echter niet binnen de EU. In dit geval had een vergunning aangevraagd moeten worden, want het specifieke genomische materiaal van deze bacterie valt onder de categorie ‘goederen voor tweeërlei gebruik (dual-use)’ binnen het uitvoerbesluit Strategische goederen.

    Andere relevante pijlers: bewustwording, organisatie

    • Wanneer geldende regelgeving met betrekking tot het versturen van specifiek hoogrisico materiaal naar het buitenland niet goed wordt nageleefd, kan dat negatieve gevolgen (zoals reputatieschade) hebben.
    • Niet voldoen aan internationale exportcontrole en bijbehorende sancties.

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?

    Is dit scenario van toepassing op uw organisatie?